Mẹ vẫn quét lá ở đầu bên kia màn hình…

Tiếng điện thoại “ting” một tiếng, vừa kịp chen vào tiếng ấm nước đang reo trên bếp.
Nắp nồi cháo khẽ rung. Hơi nóng mang theo mùi gạo chín lan vào căn bếp còn ngái ngủ. Ngoài cửa sổ, nắng mới chạm đến mấy đầu lá. Hai đứa nhỏ vẫn chưa thức dậy.

Tôi không cần cầm điện thoại lên cũng biết tin nhắn ấy đến từ ai.

Mẹ.

“Mẹ vẫn quét lá ở đầu bên kia màn hình.”
Ý nghĩ ấy xuất hiện trong đầu tôi khi điện thoại vừa sáng lên.

“Con gái, mẹ nhớ hai đứa nhỏ quá. Khi nào hai đứa dậy gọi mẹ nhé.”

Tôi đọc dòng chữ hiện trên màn hình rồi đặt điện thoại xuống cạnh lọ gia vị. Màn hình tối đi. Căn bếp lại chỉ còn tiếng cháo sôi lục bục, tiếng muỗng chạm nhẹ vào thành nồi và tiếng dép của tôi kéo qua nền gạch.

Mẹ thường nhắn vào những buổi sáng như vậy.
Có hôm mẹ hỏi hai đứa nhỏ đã ăn gì. Có hôm mẹ gửi một tấm ảnh chụp vội mấy quả xoài vừa hái sau vườn. Có hôm chỉ là một câu rất ngắn:
“Hôm nay mẹ nhớ tụi nhỏ.”

Từ ngày có điện thoại, tình cảm giữa mẹ và tôi hiện thành từng dòng chữ, những biểu tượng trái tim đỏ, những cuộc gọi có gương mặt Mia, Otis chen kín màn hình.
Mẹ có thể nói nhớ. Tôi có thể gửi cho mẹ một bức ảnh. Hai đứa nhỏ có thể gọi bà từ một nơi cách xa hàng trăm cây số.

Mọi thứ tưởng như gần hơn.

Nhưng đôi khi, nhìn những câu chữ dịu dàng ấy, tôi lại nhớ đến căn nhà mình đã lớn lên.

Đó là một căn nhà khá lặng.

Một ngôi nhà ba người, nhưng mỗi người dường như sống trong một khoảng riêng.
Bữa cơm là lúc duy nhất chúng tôi ngồi gần nhau. Trong gian nhà, thứ nghe rõ nhất vẫn là tiếng bát đũa chạm nhau leng keng và tiếng cánh quạt kẽo kẹt trên trần. Có hôm im đến mức tôi nghe rõ cả tiếng thở dài của người lớn ngồi đối diện.

Tôi ngồi bên chiếc bàn tròn inox đã hoen rỉ, hai chân chưa chạm xuống nền nhà, cúi nhìn những hạt cơm mình làm rơi.
“Con mời bố mẹ ăn cơm.”
Sau đó, câu chuyện chỉ xoay quanh vài việc cần nhớ:
“Đóng học phí chưa?”
“Bao giờ họp phụ huynh?”

Thỉnh thoảng, có tiếng người lớn cao giọng với nhau. Tôi không còn nhớ họ đã nói những gì, chỉ nhớ sau đó căn nhà lại trở về im lặng, như thể chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Mùa mưa, tiếng ếch kêu vọng lên từ khoảng đất sau bếp. Mưa đập vào mái tôn lộp bộp. Ba người ở dưới cùng một mái nhà, nghe cơn mưa kéo dài qua buổi tối.

Tôi từng nghĩ gia đình nào cũng như vậy.

Người ta sống cùng nhau. Nấu cơm cho nhau. Mua thuốc khi có người ốm. Những điều ấy lặp đi lặp lại mỗi ngày, đến mức chẳng ai thấy cần phải nói thêm điều gì.

Cho đến khi tôi rời khỏi ngôi nhà ấy, kết hôn rồi sinh hai đứa nhỏ.

Mẹ gọi cho tôi nhiều hơn, từ khi Mia chào đời. Mẹ hỏi đứa nhỏ có chịu bú không, đêm có ngủ không, tôi có ăn được cơm không. Vẫn là những câu hỏi về ăn uống và giấc ngủ, nhưng từ đó, mẹ bắt đầu kể những chuyện trước đây chưa từng nhắc đến.

Mẹ kể ngày nhỏ tôi thường khóc vào buổi tối. Có lần tôi sốt cao, mẹ phải bế tôi đi bộ cả một quãng đường dài mới bắt được xe đến bệnh viện. Tôi rất khó ăn, chỉ chịu nuốt cơm khi có nước canh chan vào.

Tôi nhìn con gái ngủ trong tay mình và cố hình dung mẹ ở tuổi hai mươi mấy. Có lẽ mẹ cũng từng thức trong một căn phòng tối, đưa tay lên trán tôi hết lần này đến lần khác. Và, mẹ cũng đã từng lặng lẽ nhìn tôi thở, vừa mệt vừa sợ, mà chẳng biết phải kể cùng ai.

Những chuyện ấy, trước đây mẹ không nói.

Tôi cũng chưa từng hỏi.

Khi Otis chào đời, điện thoại của mẹ có thêm rất nhiều ảnh. Hai đứa nhỏ ăn, ngủ, khóc, cười, lần đầu biết lẫy, lần đầu đứng lên, lần đầu gọi một tiếng chưa tròn vành rõ chữ.

Mẹ xem đi xem lại.

Có hôm gọi video, mẹ gần như không nói với tôi. Mẹ chỉ ngồi nhìn hai đứa nhỏ chạy qua chạy lại. Khi đứa này khuất khỏi màn hình, mẹ gọi tên đứa kia. Khi cả hai chẳng chịu ngồi yên, mẹ vẫn cười.

Cho đến một lần về thăm mẹ gần đây.

Hôm ấy trời nắng. Ngay từ ngoài cổng đã nghe tiếng ve kêu dày trên những tán cây. Mia và Otis vừa xuống xe đã chạy vào sân. Mẹ từ trong nhà đi ra, vội đến mức còn chưa tháo chiếc tạp dề đang đeo.

Hai đứa nhỏ lao về phía bà.

Căn nhà vốn yên lặng bỗng đầy tiếng chân chạy, tiếng gọi và tiếng đồ chơi rơi xuống nền. Mia kéo bà ra sân xem một chiếc lá. Otis đi quanh nhà, mở từng cánh cửa như thể đang khám phá một nơi hoàn toàn mới.

Trong bếp, nồi thịt kho trứng sôi liu riu. Mùi nước dừa, nước mắm và thịt chín lan ra tận gian ngoài.

Mẹ nói:
“Mẹ nấu món này cho tụi nhỏ.”
Tôi mở nắp nồi. Những quả trứng đã ngả màu nâu nhạt, nằm chen giữa các miếng thịt ba chỉ mềm rịu.
“Mẹ cho nhiều nước dừa vậy?”
“Cho mềm, tụi nhỏ dễ ăn.”

Rồi cả hai lại im lặng.

Bữa cơm hôm ấy đông hơn những bữa cơm ngày trước. Có thêm tiếng nhắc ăn chậm thôi, đừng làm đổ canh, ngồi xuống ghế.

Tôi vẫn nói câu cũ:

“Con mời mẹ ăn cơm.”

Mẹ gắp một miếng thịt vào bát Mia. Tôi tách đôi quả trứng cho Otis. Tiếng bát đũa khua vào nhau leng keng, vẫn là thứ âm thanh từng đi qua tuổi thơ tôi.

Sau bữa cơm, mẹ dọn bát. Tôi đi theo, định phụ một tay nhưng hai đứa nhỏ đã gọi ngoài sân.

Đến lúc chuẩn bị về, mẹ xếp thịt kho vào hộp, thêm mấy quả trứng gà tre vừa mới nhặt ngoài chuồng rồi buộc túi thật chặt.

“Về tối hâm lại cho tụi nhỏ ăn.”

“Thôi, mẹ để ở nhà ăn.”

Mẹ không nói gì, vẫn đặt túi thức ăn vào xe.

Trên đường về, tôi cố nhớ xem hôm ấy mình và mẹ đã nói với nhau những gì.
Ngoài chuyện hai đứa nhỏ, nồi thịt kho, thời tiết và mấy cây ngoài vườn, hình như không còn gì nữa.
Tôi có hỏi mẹ dạo này có mệt không?
Mẹ có kể gì về những ngày sống một mình trong căn nhà ấy không?
Hay là chúng tôi đã không nói gì với nhau?

Tối hôm đó, nằm cạnh hai đứa nhỏ, tôi mở lại điện thoại. Có hàng nghìn tấm ảnh của Mia và Otis. Có video hai đứa tranh nhau chiếc xe đạp. Có đoạn video Mia dạy Otis tập nói. Nhưng tôi kéo rất lâu mới thấy một tấm hình của mẹ. Mà tấm hình ấy còn được chụp từ lần về thăm trước.

Cây bàng ngoài sân nhà mẹ đang vào mùa rụng lá. Những chiếc lá già chuyển sang màu vàng nâu, nằm rải trên nền đất. Mỗi khi có gió, chúng cọ vào nhau xào xạc.

Đêm trước khi tôi về, lá rụng nhiều nhưng chưa ai quét.
Mẹ nói sáng mai mẹ sẽ quét.
Tôi nghe rồi thôi.
Sau này nghĩ lại, tôi thường nhớ đến hình ảnh mẹ đứng giữa sân, tay cầm cây chổi, một mình gom những chiếc lá đã rụng suốt đêm.

Điện thoại lại sáng lên khi nắng đã lên cao hơn ngọn bàng trước cổng.

“Hai đứa dậy chưa con?”

Mia đang ngồi dưới sàn, xếp những chiếc cốc nhựa thành một hàng dài. Otis đứng bên cạnh, đợi chị xếp xong lại đưa tay làm đổ.

Tôi lau tay vào tạp dề rồi nhấn gọi.

Gương mặt mẹ hiện lên trên màn hình. Phía sau là khoảng sân đầy nắng. Trên cây bàng chỉ còn lác đác vài chiếc lá vàng mắc lại.

Mẹ gọi tên hai đứa nhỏ.

Mia chạy đến, ghé sát mặt vào màn hình. Otis chen vào giành điện thoại rồi cầm nó chạy quanh nhà. Hình ảnh rung lên, khi là trần nhà, khi là đôi chân nhỏ, lúc chỉ còn tiếng mẹ gọi vọng từ đầu bên kia:

“Cho bà nhìn mặt coi.”

Tôi đặt điện thoại dựa vào lọ gia vị rồi tiếp tục khuấy nồi cháo.

Mẹ ngồi nhìn hai đứa nhỏ chơi. Thỉnh thoảng bà cười, hỏi một câu nhưng chẳng đứa nào chịu trả lời. Căn bếp của tôi đầy tiếng chân chạy. Ở phía mẹ, có một âm thanh đều đều vọng lại.

“Mẹ đang làm gì vậy?”

“Quét lá.”

Mẹ nghiêng điện thoại ra ngoài sân.
Những chiếc lá bàng nằm thành một đống nhỏ bên chân bà. Cây chổi tre đặt ngang trên nền đất. Ánh nắng chiếu lên mái tóc mẹ, làm lộ ra những sợi bạc mà lần trước về nhà tôi đã không để ý.

“Đêm qua gió lớn,” mẹ nói. “Rụng đầy sân.”

Tôi nhìn khoảng sân qua màn hình. Vẫn bậc thềm ấy, vẫn góc tường cũ và chiếc ghế nhựa thường đặt dưới bóng cây.

Chỉ có mẹ dường như nhỏ hơn trong khung hình.

Tôi muốn hỏi mẹ có mệt không.
Câu hỏi ấy đã nhiều lần hiện lên trong đầu, rồi dừng lại ở đó. Giống như những điều giữa chúng tôi vẫn thường bị thay thế bằng chuyện hôm nay ăn gì, trời có mưa không, hai đứa nhỏ có ngoan không.

Mẹ quay điện thoại lại.

“Sáng nay ăn gì?”

“Con nấu cháo.”

“Nhớ cho hai đứa ăn lúc còn ấm.”

“Dạ.”

Mẹ cúi xuống nhặt một chiếc lá vừa bị gió thổi ra khỏi đống. Tôi đứng trong căn bếp, tay vẫn cầm chiếc muỗng, nhìn bà qua màn hình.

Rồi tôi hỏi:

“Dạo này mẹ ngủ có ngon không?”

Mẹ ngẩng lên.
Bà im lặng một lúc, như thể không nghe rõ, hoặc không ngờ tôi sẽ hỏi như vậy.

“Cũng được.”

Mẹ phủi mấy mẩu lá khô dính trên áo.

“Còn con?”

Ấm nước trên bếp vừa lúc bật lên một tiếng khô khẽ. Căn bếp bỗng yên đến mức tôi nghe rõ tiếng cháo sôi dưới đáy nồi.

Tôi kéo chiếc ghế bên cạnh lại rồi ngồi xuống.

“Con cũng có hôm ngủ không ngon.”

Mẹ gật đầu.

Trong khung hình, tay mẹ vẫn đặt trên cán chổi, chưa quét tiếp

Không ai nói tiếp ngay.

Mia và Otis đã chạy sang phòng bên. Trong điện thoại, gió lùa qua tán bàng. Vài chiếc lá còn sót trên cành nghiêng qua nghiêng lại. Một chiếc rời xuống, đáp cạnh chân mẹ.

Mẹ với tay cầm cây chổi.

“Cuối tuần con đưa hai đứa về sớm.”

“Ừ.”

“Mẹ để sân đó, con về quét.”

Mẹ cười:

“Có mấy cái lá mà cũng để chờ con.”

Tôi cùng cười.

“Mẹ kho thịt cho tụi nhỏ nhé?”

“Dạ.”

Không ai tắt cuộc gọi trước.

Ở đầu bên kia, mẹ cuối xuống, tiếp tục gom những chiếc lá vừa rụng xuống.

Màn hình vẫn sáng.

Và lần đầu tiên sau rất lâu, tôi không còn thấy khoảng cách giữa hai mẹ con được đó bằng cây số nữa.